De ziekte van Menière: gespecialiseerde vestibulaire revalidatie in Herselt

Wat is de ziekte van Menière?

De ziekte van Menière is een aandoening van het binnenoor waarbij de vochtbalans van het evenwichtsorgaan verstoord geraakt. Hierdoor kunnen aanvallen van draaiduizeligheid, wisselend gehoorverlies, oorsuizen (tinnitus) en een drukkend gevoel in het oor ontstaan. 

De klachten komen meestal in aanvallen, die minuten tot enkele uren kunnen duren. Tussen de aanvallen door kan u zich relatief goed voelen, al kunnen uw gehoor en evenwicht geleidelijk achteruitgaan naarmate de aandoening evolueert.

Typische symptomen bij de ziekte van Menière:

• aanvallen van draaiduizeligheid (20 minuten tot 12 uur)

• misselijkheid en braken tijdens een aanval

• oorsuizen (tinnitus)

• wisselend of progressief gehoorverlies, vooral in de lage tonen

• drukkend of vol gevoel in het oor

• onzekerheid of evenwichtsverlies tussen de aanvallen

De ziekte van Menière verloopt episodisch: periodes met aanvallen worden afgewisseld met rustige periodes.

Hoe wordt de ziekte van Menière vastgesteld?

De diagnose wordt gesteld door een NKO-arts op basis van:

• uw klachtenpatroon

• gehoortesten (audiometrie)

• evenwichtsonderzoek

• uitsluiten van andere oorzaken van duizeligheid

Regelmatige opvolging is belangrijk om:

• het gehoor te controleren

• het evenwicht te evalueren

• het medicatiebeleid te optimaliseren

Behandeling en medische opvolging

Er bestaat geen genezing voor de ziekte van Menière, maar de symptomen zijn vaak goed te behandelen. Het behandelplan richt zich op het onderdrukken van aanvallen en het aanleren van evenwichtscompensatie.

1. Levensstijl en preventie

• zoutarm dieet om vochtophoping in het binnenoor te verminderen

• beperken van van alcohol, cafeïne en tabak wordt sterk aangeraden, 

• actief stressmanagement

2. Medicatie

• Tijdens een aanval: bij uitgesproken misselijkheid en braken kunnen anti-emetica (zoals metoclopramide of domperidon) worden voorgeschreven.

• Preventief: soms schrijft een arts plastabletten (diuretica) voor om vochtophoping te verminderen.

3. Kinesitherapie

• Kinesitherapie speelt geen rol in het stoppen van een acute aanval, maar wel in het herstel tussen de aanvallen en in het omgaan met blijvende evenwichtsproblemen. Doormiddel van balans- en blikstabilisatie-oefeningen verminderen we de klachten en vergroten we de algehele stabiliteit.

4. Specialistische behandelingen

Indien aanvallen aanhouden, kunnen NKO-artsen overgaan op intensievere therapieën:

• Corticosteroïden: het injecteren van ontstekingsremmers in het middenoor om klachten te verminderen.

• Druktherapie: het toepassen van lichte drukpulsen (Meniett-device) in het middenoor.

• Gentamicine injecties: het uitschakelen van het evenwichtsorgaan in het aangedane oor om klachten te verminderen.

• Chirurgie: als uiterste maatregel kan een operatie aan het binnenoor of de zenuw worden overwogen.

Hoe kan kinesitherapie helpen bij de ziekte van Menière? 

Als vestibulair kinesitherapeut luister ik eerst naar uw doelen en naar de klachten die u in het dagelijks leven ervaart. Daarna voer ik een uitgebreid, gericht klinisch onderzoek uit. Op basis daarvan bepalen we samen uw behandeldoelen en een geïndividualiseerd behandelplan op.

Kinesitherapie kan helpen om:

• evenwicht en stabiliteit te verbeteren

• onzekerheid en bewegingsangst te verminderen

• compensatiestrategieën aan te leren

• uw evenwichtssysteem te trainen tussen de aanvallen

• valrisico te verlagen

• dagelijkse activiteiten opnieuw met vertrouwen uit te voeren

• uw blikstabilteit en bewegingsonscherpte te verminderen

Wanneer de ziekte evolueert, kan het evenwichtsorgaan aan één zijde geleidelijk minder goed functioneren. In dat geval is vestibulaire revalidatie aangewezen om het andere evenwichtsorgaan en uw visuele en proprioceptieve systemen te versterken.

Terugkoppeling naar uw NKO-arts, huisarts

Omdat we elkaar wekelijks of soms meermaals per week zien, heb ik een goed zicht op uw functioneren in het dagelijks leven. Wanneer u op controle gaat bij de neuroloog of huisarts, krijgt u van mij een uitgebreid kinesitherapeutisch evolutieverslag mee. Dit helpt de arts om uw evolutie beter te begrijpen en het medicatiebeleid waar nodig aan te passen.

Veelvoorkomende revalidatiestrategieën bij de ziekte van Menière

1. Evenwichtstraining

We trainen:

• balans in stilstand

• balans tijdens het stappen, draaien en obstakels nemen

• reactievermogen

• stabiliteit in drukke of visueel uitdagende omgevingen

We dagen uw evenwicht extra uit door:

• visuele input te verminderen: (donkere ruimtes, ogen gesloten)

• proprioceptieve uitdagingen toe te voegen (smalle steunbasis, instabiele oppervlakken)

• vestibulaire prikkels te verhogen (hoofdbewegingen, draaien)

Dit helpt om stabieler, zekerder en veiliger te bewegen in het dagelijks leven.

2. Blikstabilisatie training

We trainen:

• blik volgen (focus houden op een bewegend voorwerp)

• blik stabilisatie (focus houden op een stilstaand voorwerp tijdens hoofdbewegingen)

• blik transfer (van het ene naar het andere doel kijken)

Dit vermindert wazig of bewegend zicht tijdens bewegingen.

3. Functionele training

We trainen:

• wandelen met hoofdbewegingen

• wandelen en draaien

• veilig bewegen binnen en buitenshuis

4. Thuisprogramma

U krijgt duidelijke, haalbare oefeningen mee om uw herstel te ondersteunen.

5. Habituatie-oefeningen

Bij sommige mensen blijven er, ondanks vestibulaire revalidatie, restklachten aanwezig zoals:

• licht gevoel in het hoofd

• duizeligheid bij bepaalde bewegingen

• visuele overprikkeling

Voor deze klachten kunnen habituatie-oefeningen aangewezen zijn. 

Habituatie betekent dat u zich geleidelijk en gecontroleerd blootstelt aan bewegingen of prikkels die duizeligheid uitlokken. Door deze herhaald en op een veilige manier te oefenen, leert het brein opnieuw minder hevig te reageren op dezelfde prikkel. 

Met andere woorden: door de beweging vaak genoeg uit te voeren, veroorzaakt deze minder duizeligheid op termijn.

We bouwen deze oefeningen stapsgewijs op, zodat uw hersenen opnieuw leren wennen aan de bewegingen die eerder klachten uitlokten. Dit helpt om: 

• duizeligheid te verminderen

• bewegingsangst te doorbreken

• dagelijkse activiteiten opnieuw comfortabeler uit te voeren

Vestibulaire revalidatie