Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH): gespecialiseerde neurologische revalidatie in Herselt

Wat is een Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH)?

Een niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is een verandering in het functioneren van de hersenen die ontstaat na de geboorte. Het letsel kan plots ontstaan (acuut, bijvoorbeeld door een ongeval of beroerte) of kan zich geleidelijk aan ontwikkelen (bijvoorbeeld door een tumor of zuurstoftekort).

Veelvoorkomende oorzaken van NAH:

• CVA (beroerte)

• traumatisch hersenletsel (TBI): val, ongeval, klap op het hoofd

• herseninfecties: meningitis, encefalitis

• hersenchirurgie

• zuurstoftekort (hypoxie)

• tumoren of medische behandelingen: bestraling

De gevolgen van een NAH verschillen sterk van persoon tot persoon, afhankelijk van de locatie, ernst en uitgebreidheid van het letsel.

Veelvoorkomende gevolgen van NAH

Motorische veranderingen:

• krachtsverlies of verlamming

• coördinatieproblemen

• problemen met evenwicht en stabiliteit

• verhoogde spierspanning (spasticiteit)

• stapmoeilijkheden

• problemen met transfers

Cognitieve en communicatieve veranderingen:

• aandachts- en concentratieproblemen

• geheugenproblemen

• trager denken of verwerken

• moeite met plannen en uitvoeren van taken

• taal- of spraakproblemen (afasie, dysartrie)

Andere veelvoorkomende klachten:

• vermoeidheid

• overprikkeling

• prikkelbaarheid

• gevoelsstoornissen (voosheid, tintelingen)

• slikproblemen

• veranderingen in emoties of gedrag

• stemmingwisselingen

Hoe beïnvloeden deze klachten het dagelijks leven?

De gevolgen van een NAH kunnen een grote invloed hebben op:

• zelfstandigheid (aan- en uitkleden, koken, huishouden)

• mobiliteit (stappen, draaien, traplopen)

• werk en studie (concentratie, geheugen, tempo)

• sociale activiteiten (prikkelgevoeligheid, vermoeidheid)

• emoties en gedrag (overprikkeling, frustratie, onzekerheid, ongeremdheid)

Veel mensen ervaren dat dagelijkse taken meer energie kosten, dat ze sneller vermoeid zijn of dat ze minder controle voelen over hun lichaam of denken.

Voorbeelden:

• stappen of bewegen kan onzeker worden

• dagelijkse handelingen zoals aankleden of koken kunnen moeilijker gaan

• prikkels (licht, geluid, drukte) kunnen sneller overweldigen

• vermoeidheid kan activiteiten beperken

• concentratie en overzicht kunnen verminderen

• activiteiten kunnen minder gecoördineerd of vloeiend verlopen

Medische opvolging

Afhankelijk van de oorzaak van het hersenletsel wordt u opgevolgd door:

• neuroloog

• revalidatiearts

• huisarts

• (neuro)psycholoog

• NKO-arts (bij evenwichtsproblemen)

De medische opvolging richt zich op:

• opvolgen van herstel

• medicatiebeleid

• cognitieve en emotionele ondersteuning

• multidisciplinaire samenwerking

Hoe kan kinesitherapie helpen bij NAH?

De behandeling zelf

Na een NAH verblijft u mogelijks de eerste dagen tot maanden in het ziekenhuis, al dan niet gevolgd door een periode in een revalidatiecentrum. De eerste maanden zijn bijzonder belangrijk: in deze periode is de neuroplasticiteit het grootst en is intensieve revalidatie aangewezen, uiteraard rekeninghoudend met uw mentale en fysieke belastbaarheid.

Na uw ontslag uit het ziekenhuis (en eventueel na een revalidatiecentrum) volgt u kinesitherapie in de eerste lijn, bij voorkeur in een gespecialiseerde praktijk. Binnen Neuropraktijk Balans bieden we neurologische revalidatie aan die volledig wordt afgestemd op uw mogelijkheden, doelen en tempo. 

De steilste herstelcurve zien we in de acute en subacute fase, tot ongeveer 6 maanden na het letsel. Maar ook in de chronische fase spelen wij een belangrijke rol: zelfs maanden tot jaren na het letsel is er nog functionele vooruitgang mogelijk.

Als kinesitherapeut luister ik eerst naar uw doelen en naar de klachten die u in het dagelijks leven ervaart. Daarna voer ik een uitgebreid, gericht klinisch onderzoek uit. Op basis daarvan bepalen we samen uw behandeldoelen en een geïndividualiseerd behandelplan op.

Kinesitherapie kan helpen om:

• kracht en mobiliteit te verbeteren

• evenwicht en stabiliteit te herstellen

• valrisico te verminderen

• het gangpatroon te optimaliseren

• functionele bewegingen opnieuw aan te leren

• arm- en handfunctie te verbeteren

• zelfstandigheid in dagelijkse activiteiten te vergroten

• compensaties te verminderen

Door vroeg en gericht te oefenen, kunnen hersenen zich aanpassen en nieuwe verbindingen maken (neuroplasticiteit).  Hierbij is het belangrijk dat we veel herhalingen en variaties aanbieden om het motorisch leren te bevorderen. Ook in de chronische fase (> 6 maanden) zijn er nog winsten te boeken.

Re-integratie in het dagelijks leven

Revalidatie stopt niet bij het oefenen in de praktijk. Ook de re-integratie in uw dagelijks leven is een belangrijk onderdeel van het herstel na een NAH. Patiënten rapporteren vaak dat hun herstel pas écht begint wanneer ze opnieuw thuis zijn - en daar nieuwe uitdagingen tegenkomen.

We begeleiden u onder andere bij:

• het inoefenen van dagelijkse transfers bij u thuis

• advies rond hulpmiddelen en aanpassingen in huis

• het veilig uitvoeren van dagelijkse activiteiten 

Ons doel is dat u opnieuw uw draai vindt in uw thuisomgeving en in uw "nieuwe" dagelijkse leven. Ook in deze fase staan wij naast u.

Terugkoppeling naar uw neuroloog, revalidatiearts, huisarts

Omdat we elkaar meermaals per week zien, heb ik een goed zicht op uw functioneren in het dagelijks leven. Wanneer u op controle gaat bij de neuroloog of huisarts, krijgt u van mij een uitgebreid kinesitherapeutisch evolutieverslag mee. Dit helpt de arts om uw evolutie beter te begrijpen en het medicatiebeleid waar nodig aan te passen.

Veelvoorkomende revalidatiestrategieën bij NAH

Elke persoon met een beroerte heeft een uniek hersteltraject. Daarom werk ik volledig op maat, met aandacht voor uw mogelijkheden, doelen en tempo.

1. Functionele training

We oefenen bewegingen die u dagelijks nodig hebt:

• opstaan en gaan zitten

• stappen en draaien

• traplopen

• reiken en grijpen

• balans houden

• veilig bewegen in huis en buiten

2. Evenwicht-  en valpreventietraining

We trainen:

• balans in stilstand

• balans tijdens stappen, draaien en obstakels nemen

• reactievermogen

• veilig rechtkomen na een val

Dit helpt om stabieler, zekerder en veiliger te bewegen.

3. Kracht- en mobiliteitstraining

We werken aan:

• spierkracht

• uithouding

• rompmobiliteit en -controle

• functionele bewegingen (opstaan, stappen , traplopen)

4. Coördinatie en motorische controle

We oefenen:

• fijne en grove motoriek

• arm- en handfunctie

• gecontroleerde bewegingen

• tempo en ritme

5. Dubbeltaaktraining

Omdat een NAH invloed kan hebben op aandacht en verwerking, oefenen we:

• stappen + praten

• stappen + iets dragen

• draaien + aandacht houden op de omgeving

• ...

6. Habituatie- en prikkelverwerkingsoefeningen

Voor klachten zoals:

• licht gevoel in het hoofd

• duizeligheid bij beweging

• visuele overprikkeling

We bouwen prikkels gecontroleerd op zodat het brein opnieuw leert om minder hevig te reageren.

7. Energie- en vermoeidheidsmanagement

We bekijken samen hoe u uw energie beter kunt verdelen door:

• pacing

• haalbare oefendosering

• afwisseling tussen (fysieke en mentale) inspanning en rust

• efficiënte bewegingsstrategieën

8. Thuisprogramma

U krijgt duidelijke, haalbare oefeningen mee om uw herstel te versterken.

Neurologische revalidatie